أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

42

قانون ( فارسى )

4 - آسودن و لذّت بردن دارندهء معده از خوراكهاى تر و ترىبخش . 5 - آسودن و استفاده كردن دارندهء معده از هواى نمناك . فصل چهارم نشانيهاى سوء مزاج تر معده سوء مزاج تر معده نشانيهاى دارد كه از اين قرارند : 1 - تشنگى كم . 2 - نفرت بيمار از غذاهاى رطوبى و آزار ديدن از آن . 3 - از كم غذا خوردن آسوده‌تر است . 4 - غذاى خشك را از ساير غذاها بيشتر دوست دارد . 5 - بسيارى لعاب و آب دهن ، كه دو احتمال دارد : اگر لعاب و آب دهن در وقت گرسنگى زياد است بايد از حرارتى باشد كه همراه سوء مزاج رطوبى معده است و اكثرا حرارت و رطوبت مزاج باهم منشأ لعاب و آب دهن زياد مىشود . 6 - دارندهء معده هرگاه غذا مىخورد و غذا در معده استقرار مىيابد ، مىپندارد همين‌كه از جاى خود تكان بخورد ، خوراك فرو داده به بيرون مىجهد ؛ اما اين حالت هنگامى علامت سوء مزاج تر معده است كه معده ناتوان نشده باشد . و تو نشانيهاى ناتوان شدن معده را - كه ذكر كرده‌ايم - مىدانى ! شايد اين احساس كه همين‌كه حركت كنند غذاى فرو داده و به معده رسيده بيرون مىريزد ، در هنگام گرسنگى و هنوز پر نشدن معده از غذاى كافى رخ دهد . اما باز وقتى اين پندار روى دهد كه با اينكه معده تهى است ليكن دارد غذا مىخورد و همين‌كه شروع به غذا خوردن كرد اين خيال به سرش مىآيد ، و الا در گرسنگى بدون شروع به غذا خوردن چنين پندارى روى نمىآورد . فصل پنجم سوء مزاج معده همراه ماده و شناسايى نوعيت مادهء همراه سوء مزاج معده چگونه بدانيم كه سوء مزاج معده ساده نيست و همراه ماده است ؟ مىتوان از چند حالت و معاينهء دقيق ، بر وجود مادهء همراه سوء مزاج معده و نوعيت آن به اين نشانيها پى برد : 1 - برآورده كه به وسيلهء قى بيرون ريزد . 2 - آروغ و نوعيت آن . 3 - مدفوع بيمار كه در نشان دادن ماده ويژگى دارد و پراهميت است ؛ رنگ مدفوع و آنچه با مدفوع معده است . 4 - بول بيمار و آنچه همراه بول ريزش كرده است ، مگر اينكه مادهء مايهء بيمارى پناه گرفته و